(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

शान्तिपर्व (Mahabharat) - 13 अनुशासनपर्व


॥ श्रीः ॥
13.109. अध्यायः 109
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरम्प्रति ब्रह्मणा इन्द्रायोक्तगोविक्रयापहारफलानुवादः॥ 1 ॥ तथा सुवर्णस्य गोदाने दक्षिणात्वप्रशंसनानुवादः॥ 2 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text


इन्द्र उवाच।

जान्यो गामपहरेद्विक्रीयाच्चार्थकारणात्।
एतद्विज्ञातुमिच्छामि कानु तस्य गतिर्भवेत्॥ 13-109-1(85785)
पितामह उवाच। 13-109-2x(7114)
भक्तार्थं विक्रयार्थं वा येऽपहारं हि कुर्वते।
दानार्थं ब्राह्मणार्थाय तत्रेदं श्रूयतां फलम्॥ 13-109-2(85786)
विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद्भक्षयेद्वा निरङ्कुशः।
घातयानं हि पुरुषं येऽनुमन्येयुरर्थिनः॥ 13-109-3(85787)
घातकः खादको वाऽपि तथा यश्चानुमन्यते।
यावन्ति तस्या रोमाणि तावद्वर्षाणि मज्जति॥ 13-109-4(85788)
ये दोषा यादृशाश्चैव द्विजयज्ञोपघातके।
विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृता गवाम्॥ 13-109-5(85789)
अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति।
यावद्दाने तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति। 13-109-6(85790)
सुवर्णं दक्षिणामाहुर्गोप्रदाने महाद्युते।
सुवर्णं परमित्युक्तं दक्षिणार्थमसंशयम्॥ 13-109-7(85791)
गोप्रदानात्तारयते सप्त पूर्वांस्तथाऽपरान्।
सुवर्णं दक्षिणां कृत्वा तावद्द्विगुणमुच्यते॥ 13-109-8(85792)
सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा।
सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम्॥ 13-109-9(85793)
कुलानां पावनं प्राहुर्जातरूपं शतक्रतो।
एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते॥ 13-109-10(85794)
भीष्म उवाच। 13-109-11x(7115)
एतत्पितामहेनोक्तमिन्द्राय भरतर्षभ।
इन्द्रो दशरथायाह रामायाह पिता तथा॥ 13-109-11(85795)
राघवोपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने।
ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तमरण्ये वसता प्रभो॥ 13-109-12(85796)
पारम्पर्यागतं चेदमृषयः संशितव्रताः।
दुर्धरं दारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः॥ 13-109-13(85797)
उपाध्यायेन गदितं मम चेदं युधिष्ठिर॥ 13-109-14(85798)
य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद्ब्राह्मणसंसदि।
यज्ञेषु गोप्रदानेषु द्वयोरपि समागमे॥ 13-109-15(85799)
तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा।
इति ब्रह्मा स भगवानुवाच परमेश्वरः॥ ॥ 13-109-16(85800)

इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि नवाधिकशततमोऽध्यायः॥ 109 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-109-3 विक्रयार्थं यो नियुङ्क्ते इति शेषः॥ 7-109-10 सुवर्णं प्राहुरित्यज्ञाजातरूपमिति ध.पाठः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.